Mevsimine Göre Balık Rehberi: Hangi Balık Hangi Mevsimde Yenir?

Denizlerin bize sunduğu en taze ve lezzetli balıkları mevsiminde tüketmek hem sağlığımız hem de sürdürülebilir avcılık açısından hayli önemli. Her balığın en lezzetli olduğu ve yenilebildiği dönemler ise genellikle balığın üreme döngüleri ve göç yollarıyla ilişkili.

“Mevsimine göre hangi balık yenir?” diye merak ediyorsanız gelin, ay ay hangi balıkları tüketebileceğinize göz atalım.

Hangi Balık Hangi Mevsimde Yenir: Balık Mevsimi Takvimi

Balık, düşük yağlı ve yüksek kaliteli bir proteindir. Omega-3 yağ asitleri ile D ve B2 gibi vitaminlerle doludur. Kalsiyum ve fosfor açısından zengin olmasının yanı sıra demir, çinko, iyot, magnezyum ve potasyum gibi minerallerin de kaynağıdır.

Her mevsim tüketilse de tüketilen balık çeşidi mevsime göre değişkenlik gösterir. Balık türlerinin çeşitliliği aylara göre farklılaşır. Her sene 1 Eylül'de başlayan av sezonu 15 Nisan'a kadar devam eder. Bu sürede balıkçılar denizlerin sunduğu bolluktan faydalanabilir. Bu aralığın dışında ise balık avlamak yasaklanır. Tabii bu yasak, endüstriyel avcılık yapan balıkçı gemilerini kapsar. Bununla birlikte kıyı balıkçılığı yapan küçük ölçekli balıkçılar yasaktan muaf tutulur ve belirli kurallar çerçevesinde avlanmaya devam edebilirler.

Balıkların varlığını ve deniz yaşamını korumak için uygulanan av yasağı sırasında da elbette balık tüketilebilir. “Hangi ayda hangi balık yenir?” diyorsanız ilk olarak ocak ayından başlayalım.

Ocak Ayında Hangi Balık Yenir?

Ocak ayında taze ve lezzetli bir balık yemek istiyorsanız tercihinizi palamut gibi balıklardan yana kullanmanız gerekir. Ocak denince akıllara en lezzetli haliyle hamsi de gelir. Ocak ayında tüketebileceğiniz tüm balıkları ise aşağıda sırasıyla paylaşıyoruz:

• Hamsi
• Torik
• Levrek
• Mercan
• Palamut

Şimdi, şubat ayının lezzetli balıklarına geçme zamanı!

Şubat Ayında Hangi Balık Yenir?

Balık sezonunun en verimli aylarından biri olan şubat ayı, balık severler için pek çok farklı balık seçeneği sunuyor. Özellikle hamsi ve mezgit bu ayın en lezzetli balıkları diyebiliriz. İşte, doya doya tüketebileceğiniz balıkların listesi:

• Hamsi
• İzmarit
• Mezgit
• Sardalya
• Mersin
• Torik
• Gümüş
• Levrek
• Minekop
• Palamut
• Uskumru

Gelin, şimdi de mart ayında tüketilebilen balıklara göz atalım.

Mart Ayında Hangi Balık Yenir?

Kış bitirmeye vardığımız mart ayında en lezzetli balık grubunu kalkan ve mezgit oluşturuyor. Mart ayında taze taze yiyebileceğiniz balıkların listesi şöyle:

• Kalkan
• Mezgit
• Gümüş
• Levrek
• Palamut
• Mercan

Lezzetine doyum olmayan nisan balıklarını inceleyelim.

Nisan Ayında Hangi Balık Yenir?

Baharın tazeliğini sofralara taşıyan nisan ayında denizdeki canlılık artarken birçok balık türü de lezzetli dönemlerine girer. İzmarit ve kalkan balığı bu ayın lezzet şampiyonu diyebiliriz. Nisan ayında yiyebileceğiniz balıkların listesi ise şöyle:

• İzmarit
• Kalkan
• Sardalya
• Mezgit
• Barbun
• Mercan

Gelin, nisan ayının 15’inde sona eren av sezonuyla birlikte mayıs ayında tüketebilecek balıklara göz atalım.

Mayıs Ayında Hangi Balık Yenir?

Av sezonu kapansa da hala lezzetli balıklar bulmak mümkün. Bu ay daha çok çiftlik balıkları tüketebilirsiniz. Mayıs ayında sofranıza bereket katacak balıkları sıralayalım:

• Mezgit
• Kalkan
• Levrek
• Minekop
• Dil
• Tekir
• İskorpit

Şimdi de yaz akşamlarını keyiflendiren balıklara geçelim.

Haziran Ayında Hangi Balık Yenir?

Haziran ayında balık çeşitliliği azalsa da yaz aylarının başında bazı türleri hala lezzetli olarak bulabilirsiniz. Haziran ayında tezgahlarda göreceğiniz sardalyayı taze bir şekilde tüketebilirsiniz. Haziranda gönül rahatlığı ile tüketebileceğiniz balık çeşitlerini aşağıda sıraladık:

• Akya
• Kaya
• Orkinos
• Sardalya
• Çipura
• Levrek

Şimdi, sırada temmuz balıkları var.

Temmuz Ayında Hangi Balık Yenir?

Temmuz, balık sezonunun en durgun aylarından biri. Sardalyayı haziran ayı için de önerdik, ancak temmuz ayı sardalyanın asıl mevsimi diyebiliriz. Bu ay daha önce denemediğiniz balık çeşitlerine şans verebilirsiniz.

• Sardalya
• Sarıağız
• Orfoz
• Trança

Peki, ağustosta hangi balıklar lezzetli olur, birlikte bakalım.

Ağustos Ayında Hangi Balık Yenir?

Ağustos, balık sezonunun yavaş yavaş canlanmaya başladığı bir dönem. Yazın sonlarına doğru çiftlik balıkları hala popülerliğini korur. Çipura bu aylarda yağlanmaya başlar. Ağustos ayında tüketebileceğiniz balık çeşitlerini şöyle sıralayalım:

• Çingene palamudu
• Çipura
• Orkinos

Şimdi, av mevsiminin yeniden başladığı eylül ayında yenebilecek balıklara geçme zamanı.

Eylül Ayında Hangi Balık Yenir?

1 Eylül itibarıyla av mevsimi başlar. Palamudun avlanması için gereken yasal boyun 25 cm olduğunu hatırlatalım. Bilinçli bir tüketim için çinekop ve sarıkanat gibi yavru balıkları tercih etmemeniz gerekir. Balıkta bolluk ve lezzet ayı eylülde yiyebileceğiniz balıkları ise şöyle sıraladık:

• Palamut
• Lüfer
• Barbun
• Sardalya
• Çipura

Ekim ayında tüketilebilecek balıklara geçelim.

Ekim Ayında Hangi Balık Yenir?

Ekim ayında sofralara lezzet katan farklı balık çeşitleri bulabilirsiniz. Ancak nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu için ekim ayında lüferi tüketmemeniz gerekir. Ekimde yiyebileceğiniz balıkları aşağıda sıraladık:

• Sardalya
• Uskumru

Şimdi, kasım ayındaki balıklara göz atabiliriz.

Kasım Ayında Hangi Balık Yenir?

Kasım ayı, denizlerin en bereketli olduğu aylardan biri. Soğuyan sular balıkları daha yağlı ve lezzetli hale getirir. Palamudun 50-55 cm olanına torik denir. Bu ay torikten bol bol bulabilirsiniz.

Kasım ayında aşağıdaki balıkları rahatlıkla tüketebilirsiniz:

• Torik
• Barbun
• Mercan
• Levrek
• Uskumru

Şimdi, sıra geldi yılın son ayında tüketilebilecek lezzetli balıklara.

Aralık Ayında Hangi Balık Yenir?

Aralık ayında tavada yaptığınızda lezzetine doyum olmayan hamsiyi sofralarınıza misafir edebilirsiniz. Yılın son ayında bolca bulabileceğiniz hamsinin yanı sıra tüketebileceğiniz tüm balıkları aşağıda sıraladık:

• Hamsi
• Mercan
• Levrek

Balıkların hangi mevsim tüketilebileceğinden bahsettik. Gelin, balık tüketirken dikkat edilmesi gerekenlere de göz atalım.

Balık Tüketirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Balık mevsiminde yendiğinde lezzetli olsa da tüketmeden önce dikkat etmeniz gereken şeyler de bulunur. Mevsimin ve balık çeşitlerinin yanı sıra aşağıdaki maddelere de dikkat ederek balık tüketimi yapabilirsiniz:

• Tazelik balık için önemli bir kriter. Taze balığın gözleri parlak ve dışa bombeli, solungaçları kırmızı veya pembe, pulları parlak ve sıkı olur. Balık seçerken hafif bir deniz kokusuna sahip olmasına, ağır bir balık kokusu olmamasına dikkat edebilirsiniz.
• Balık eti hassas olduğu için fazla pişirildiğinde kuruyup besin değerini kaybedebilir. Izgara, buğulama, fırınlama gibi yöntemler kullanarak balığınızı pişirebilirsiniz.
• Balık alırken sürdürülebilir avcılık yapan ve izlenebilir kaynaklardan gelen balıkları tercih edebilirsiniz. Doğal kaynakların korunması açısından sürdürülebilir balıkçılık hayli önemli.

Balık tüketirken yukarıda saydığımız maddelere ve mevsimine dikkat etmeniz önemli. Balıkları mevsiminde tüketmek hem lezzet hem de besin değeri açısından en iyi sonuçları elde etmenizi sağlar. Ayrıca mevsiminde avlanmayan balıklar, ekosistemin dengesini de bozabilir. Yukarıda bahsettiğimiz şekilde balık seçimlerinizi aylara göre yapabilirsiniz. Özellikle kış aylarında bolca bulunan balığın yanı sıra tüketebileceğiniz diğer besinleri merak ediyorsanız “Kış İçin Beslenme Önerileri” yazımızı okuyabilirsiniz.

*Burada yer alan bilgiler bir sağlık profesyoneline danışmanın yerine geçemez. Sağlığınız için lütfen doktorunuza ve/veya eczacınıza danışınız.

Referanslar

• ‘https://doh.wa.gov/community-and-environment/food/fish/health-benefits#:~:text=Fish%20is%20a%20low%2Dfat,iodine%2C%20magnesium%2C%20and%20potassium’
• ‘https://rootcausemedicalclinics.com/cautions-and-recommendations-when-eating-fish/’
• ‘https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme/temel-besin-gruplari.html#:~:text=Omega%E2%80%933%20’