Sağlıklı Beslenme

Yediğimiz yiyeceklerin sağlığımız ve yaşam kalitemiz üzerinde çok büyük etkisi vardır. Yapılan araştırmalarda ciddi hastalıklar ile kötü beslenme arasında ilişki bulunmuştur. Örneğin sağlıklı beslenme ile kalp hastalıkları, diyabet ve hipertansiyon gibi hastalıklar önlenebilmekte veya geciktirilebilmektedir. Spor ve egzersizle birleştirilmiş sağlıklı beslenme sağlıklı bir yaşam için temeldir.(1) Yeterli ve dengeli beslenmek, vücudun ihtiyacı olan besinleri yeteri kadar ve uygun zamanda almak anlamına gelir.(1)

Sağlıklı Beslenmenin Önemi

Sağlıklı beslenen insanlar:

• Sağlıklı görünürler.
• Bedenleri hareketli ve esnektir.
• Cilt ve saçları parlaktır.
• Kuvvetli kaslara sahiptir.
• Kilolarını dengede tutarlar.
• Zihinsel ve psikolojik olarak daha sağlıklı olurlar.
• Sık hastalanmazlar. (1)

Dengesiz beslenmenin sonuçları:

• Aşırı zayıf ya da aşırı şişman olurlar.
• Çevikliklerini kaybederler.
• Çabuk hastalanırlar.
• Zihinsel ve psikolojik olarak zayıf düşebilirler.(1)

Sağlıklı Beslenme Nasıl Olur?

Sağlıklı beslenmenin birinci kuralı yaşınıza ve aktivite durumunuza uygun kalori almaktır. Fazla kalori alırsanız kilo alırsınız, az kalori alırsanız çok zayıflarsınız. Yaş, boy ve kişinin tıbbi öyküsüne göre değişmekle birlikte, erkeklerin yaklaşık 2500 kalori, kadınların ise ortalama 2000 kalori alması gereklidir. 

• Sağlıklı beslenmenin diğer bir unsuru rafine şeker ve beyaz unu azaltmaktır. Örneğin tam tahıllı ekmek tüketmek gibi. Sağlıklı beslenmek için bol sebze ve meyve yemek gereklidir. Sebzeleri mümkün olduğunca çiğ tüketmeli, meyve suyu yerine meyve tercih edilmelidir. Günlük olarak önerilen 5 porsiyon sebze ve meyvedir. (2)
• Daha sık balık tüketmek sağlık için çok faydalıdır. Önerilen haftada en az 2 kez balık yemektir. Balık omega 3 'den zengin bir besindir.(2)
• Diyette doymuş yağ oranını azaltmak önemlidir.(6) Doymuş yağlar margarin, tereyağı, kuyruk yağı, yağlı etlerde bulunur. Doymamış yağlar bitkisel yağlardır. Sofranızda zeytinyağına daha fazla yer verin.(3,7)
• Hamur işi, tatlılar ve paketlenmiş gıdalardan uzak durmak gerekir. Bunlar yüksek oranda şeker içerir. (3,7)
• Tansiyon ve kalp sağlığınızı korumak istiyorsanız daha az tuz tüketmelisiniz.(7,11)
• Sağlıklı beslenmenin ana unsurlarından biri bol su tüketmektir. Günde en az 8 bardak su tüketmelisiniz.(9)
• Kahvaltı metabolizmayı canlandırarak gün boyu kalori yakılmasını sağlar. işte ve okulda konsantrasyonu sağlar. (8)

Sağlıklı Beslenmenin Faydaları Nelerdir?

1. Kilo vermek: Eğer fazla kilonuz varsa sağlıklı beslenerek fazla kilolarınızdan kurtulabilirsiniz. Fazla kilo pek çok sağlık probleminin nedenidir. Başlıcaları şeker hastalığı, kalp hastalığı, kanserler ve kemik erimesidir. (5)
2. Kanser riskinde azalma: Daha bol sebze meyve yiyerek ve lif tüketimini artırarak kalın bağırsak kanseri ve karaciğer kanseri riskinizi azaltabilirsiniz. (4)
3. Şeker hastalığının kontrolü: Sağlık beslenme ile şeker hastalarının kan şekeri dengede tutulabilir. İdeal kilo ile ilaç ihtiyaçları azalabilir. Diyabetin komplikasyonları önlenebilir. (5)
4. Kalp sağlığı üzerine faydaları: Sağlıklı bir diyet ile kan basıncınızı ve kolestorolünüzü kontrol altında tutabilirsiniz. Doymuş yağlardan uzak durmak da kalp sağlığınız için önemlidir.  (14)
5. Enfeksiyonlardan korunma: Besinlerle yeteri kadar vitamin ve mineral alırsanız enfeksiyonlara daha dayanıklı olursunuz. Özellikle selenyumun enfeksiyonlardan koruyucu özelliği vardır. (10,13) 

*Burada yer alan bilgiler bir sağlık profesyoneline danışmanın yerine geçemez. Sağlığınız için lütfen doktorunuza ve/veya eczacınıza danışınız.**TİTCK GIDA VE TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA SAĞLIK BEYANI KULLANIMI KILAVUZU EK-1*** Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez. Dengeli ve çeşitli beslenme sağlıklı yaşam için önemlidir.

Referanslar

• ‘https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenme/temel-besin-gruplari.html son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.medicalnewstoday.com/articles/322268#weight-loss son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.medicalnewstoday.com/articles/322268#reduced-cancer-risk son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-diet/art-20044295 son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.heart.org/en/healthy-living/go-red-get-fit/unhealthy-foods son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.who.int/health-topics/healthy-diet#tab=tab_1 son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.webmd.com/food-recipes/breakfast-lose-weight#1 son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.everydayhealth.com/weight/the-importance-of-water-in-your-diet-plan.aspx son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘http://www.bmbtrj.org/article.asp?issn=2588-9834;year=2018;volume=2;issue=3;spage=168;epage=172;aulast=Farhadi son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.heart.org/en/healthy-living/healthy-eating/eat-smart/nutrition-basics/aha-diet-and-lifestyle-recommendations son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.healthandscience.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=1282:selenium-can-prevent-infections-and-cancer&catid=20&Itemid=198&lang=en son erişim tarihi: 19.09.2023.’
• ‘https://www.nhsinform.scot/healthy-living/food-and-nutrition/eating-well/health-benefits-of-eating-well son erişim tarihi: 19.09.2023.’