Selenyum, insanlar için esansiyel bir mineraldir ve dışarıdan vücuda alınması zorunludur. Selenyum, vücutta birçok enzimin yapısına yardımcı molekül olarak katılır. Tiroid bezi fonksiyonlarında rol oynar ve vücut dokuları içerisinde selenyum konsantrasyonu en yüksek olan doku tiroid bezidir (2) . Antioksidan mekanizmalar ile hücrelerin korunması ve bağışıklık sisteminin fonksiyonunu sürdürmesine katkı sağlar (1) .Selenyum aynı zamanda kadmiyum, arsenik ve civa gibi ağır metaller ile zehirlenmeler sonucu meydana gelecek toksik etkilerin azaltılmasına yardımcı olur (3).
 

Doğal selenyum kaynağı besinler nelerdir?

Vücutta görev alacak selenyumun elde edilmesi beslenme yoluyla olur. Günlük tüketilen temiz içme sularında bir miktar selenyum bulunur (7) .Bitkiler, selenyumca zengin topraklarda yetiştiği takdirde, topraktan bu minerali olarak depo edebilirler (6). Hayvansal kaynaklı besinlerde selenosistein ve bitkisel kaynaklı besinlerde ise selenometiyonin olmak üzere iki farklı yapıda bulunmaktadır (1) .
Yağlı tohumlar, kabuklu yemişler, tavuk, balık, hindi eti, deniz ürünleri, tahıllar ve yumurta, selenyum içeriği yüksek besinlerdendir (1) .Kadın ve erkeklerde günlük alınması gereken selenyum miktarı her iki cinsiyet için 70 mikrogramdır (1). Yüksek miktarlarda uzun süreli alımlarda ise selenyum zehirlenmesi ortaya çıkar ancak insanlarda nadir olarak görülmektedir (1). Bu zehirlenme sonrasında bulantı, kusma, ishal, saç ve tırnaklarda zayıflık gibi belirtiler ortaya çıkabilir (1).
 

Selenyum hangi özellikleri ile vücut direncini arttırır?

  • Selenyum, çeşitli hücreler için koruyucu ve antioksidan aktivite gösteren glutatyon peroksidaz olarak adlandırılan bir enzimin yapısında yer alır (6). Selenyum eksikliğinde, glutatyon peroksidaz enziminin aktivitesinde bir azalma oluşabilir (6)
  • E vitamini ile birlikte çalışarak hücre bütünlüğün devamını sağlar ve hücre zarının sağlamlığını arttırır (3). Hücresel yaşlanmanın yavaşlamasına katkıda bulunur (3) .

Selenyumun bağışıklığa etkisi

Bağışıklık sisteminin mücadelesi sadece zararlı mikroorganizmalara karşı değildir. Vücutta kanserleşme eğilimine giren hücreler bağışıklık sistemi tarafınca tespit edilip yok edilmelidir. Karaciğer, dalak ve lenf nodları gibi organlarda yüksek miktarda selenyuma rastlamak mümkündür. Bu durum, bağışıklık sistemi ve selenyum arasındaki ilişkinin varlığını gösterir (4).
Viral enfeksiyonlar, kardiyovasküler hastalıklar, çeşitli kanserler, duygu-durum bozuklukları gibi rahatsızlıklarda, kişinin mevcut tedavisine ek olarak selenyum seviyesinin yüksekliğinin bağışıklık yanıtının normal fonksiyonlarına katkı sağlaması ile tedavinin daha iyi sonuçlandığına dair ilişki tespit edilmiştir (5). Selenyum eksikliğinde, grip gibi hafif şekilde atlatılabilecek virüslere bağlı hastalıkların seyri ağırlaşabilir (3).
Hepatit B veya C virüsü ile enfekte kişilerde karaciğer kanseri gelişme riskinin azalmasına katkı sağlayabilir (4). Hastalık oluşturma potansiyeline sahip mikroorganizmalar ile temas sonrası, savunma hücreleri tarafından etkeni yok etmeye yönelik antikorlar sentezlenir. Selenyum, sentezlenen bu antikor miktarını arttırıcı yönde destek olur (3). Selenyum aynı zamanda, HIV ile enfekte kişilerde kliniğin bağışıklık yetmezliği boyutuna gelmesinin yavaşlamasına yardımcı olur (4).

2020464-EIP280-Dynavit Selenium 100 mcg9

Referanslar

  1. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bozoktip/issue/32879/366477
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22381456
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482260/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10963212
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4377864/
  6. http://dergi.fabad.org.tr/pdf/volum14/Issue1/4.pdf
  7. researchgate.net/publication/299550929_Selenyum_Dagilisi_metabolizmasi_ve_fizyopatolojisi

Lütfen bekleyiniz...