Yaşamın en büyük mucizelerinden biri gebeliktir. Sağlık açısından oldukça dikkat edilmesi gereken hassas bir dönem olan gebelik hakkında doğru ve yeterli bilgiye sahip olunması; hem anne, hem de bebek sağlığının korunması açısından oldukça önemlidir. Bu kapsamda hangi durumlarda gebelikten şüphelenilmesi gerektiği, hangi koşullarda gebelik tanısının kesinleştiği gibi konuların bilinmesi gerekir.
 

Gebelik belirtileri nelerdir?

Gebelik teşhisinin kesinleşmesinden önce çeşitli klinik belirtilerin varlığında, gebelikten şüphelenilebilir. Buna göre aşağıdaki semptomlar gebeliğin değerlendirilmesi yönünden uyarıcı niteliktedir: (1)

  • Adet gecikmesi: Gebeliğin en önemli belirtisi; düzenli adet döngüsüne sahip kadınlarda kanamanın gecikmesidir. Bununla birlikte polikistik over sendromu gibi adet kanamalarında düzensizliğe yol açan rahatsızlıklarda kanama gecikmesi yaşanmasına rağmen gebelik söz konusu olmayabilir.
  • Nokta şeklinde vajinal kanama: İç çamaşırında nokta tarzda kanama görülmesi; gebeliğin erken belirtilerinden biri olabilir. Bunun nedeni genellikle döllenen eşey hücrelerinin rahim duvarına yerleşmesiyle yaşanan ufak kanamalardır.
  • Kilo alımı: Gebeliğin gelişmesiyle birlikte kadın vücudunda ödem gelişimi ve kilo alımı yaşanır.
  • Meme dokusunda değişiklikler: Gebeliğin kadın hormon sisteminde değişikliklere yol açmasıyla birlikte; kadın eşey hormonlarına duyarlı meme dokusu gibi bölgelerde birtakım fizyolojik değişimler yaşanır. Meme dokusu ödemlenir ve büyür, meme ucu renginde değişiklikler ve koyulaşmalar görülebilir, meme ucu genişleyebilir.
  • Sindirim sistemi değişiklikleri: Hamileliğe bağlı hormonal değişiklikler sonucu kabızlık, ishal, bulantı ve kusma gibi sindirim sistemi problemleri görülebilir.
  • Sırt, bel ve karın ağrıları: Rahim duvarındaki değişimler sonucu kadınlarda gebeliğe bağlı sırt ve bel ağrıları ile sindirim sistemi problemlerine bağlı karın ağrısı yaşanabilir.
  • Psikolojik değişiklikler: Gebelik gelişimi kadınlarda depresyon benzeri duygu durum değişimlerini tetikleyebilir.

Gebelik hesaplama nasıl yapılır?

Gebelik tarihinin tam olarak hesaplanabilmesi için, anne adayının son adet tarihini net olarak bilmesi gerekir. Klinikte SAT olarak da bilinen son adet tarihine tahmini gebelik süresinin eklenmesiyle beklenen doğum tarihi net olarak hesaplanabilir. Yine mevcut tarihe göre kaç haftalık gebelik olduğu belirlenebilir.

Sağlıklı bir gebelik 37 hafta ila 42 hafta arasında sürer. Ortalama 40 hafta olarak kabul edilen gebelik süresi; son adet tarihine 40 hafta veya 280 gün eklenmesi yoluyla belirlenir ve doğum tarihi öngörülebilir.

Gebelik testi ne zaman yapılır?
 

Gebelik testi; yukarıda ifade edilen gebelik belirtilerinin varlığında veya gebelik planlaması doğrultusunda yapılan çeşitli biyokimyasal ve görüntüleme tetkikleri yoluyla gebelik tanısının kesinleştirilmesi yöntemidir. Klinikte gebelik testi sıklıkla kanda ölçülen beta - human koryogonadotropik hormon (beta-hCG) düzeyi ölçülerek yapılır. Sağlıklı bir kadında beta-hCG değerinin yüksek olması büyük olasılıkla gebeliğe işaret eder. Bununla birlikte bazı sağlık sorunlarıyla alakalı olarak da beta-hCG değeri yükselebilir.

Kanda ölçülen beta-hCG hormonu gebeliğin yaklaşık 11-12. günlerinde kanda yükselmeye başlar ve bu dönemde ölçülmesiyle gebelik tanısına yardımcı olabilir. Bunun yanında beta-hCG hormonu gebe idrarında da ölçülebilir. Çubuk testi yardımıyla idrarda ölçülen beta-hCG testi ise gebeliğin 4. haftasından itibaren sonuç verebilir. (2)

Beta-hCG değeri her zaman gebelik tanısına işaret etmediğinden; yüksek ölçülen beta-hCG değerlerinin ultrasonografi yardımıyla gebelik kesesinin araştırılması yoluyla teyit edilmesi gerekir. Hekim tarafından yapılan ultrason görüntülemesinde rahim içinde gebelik kesesinin görülmesi kesin olarak gebelik tanısını koydurur.

Gebelikte beslenme nasıl olmalıdır?
 

Gebelikle birlikte bebeğin büyüme ve gelişmesi için gerekli besin, vitamin ve mineraller anne vücudu aracılığıyla ulaştığından, annenin bu yönden desteklenmesi oldukça önemlidir. Bu anlamda annenin kalsiyum, fosfor, D vitamini, folik asit, B12 vitamini gibi maddelerden zengin gıdalarla beslenmesi gerekir. Buğday, çavdar gibi tahıllar, süt ve süt ürünleri, yumurta, kırmızı et, brokoli gibi yeşil renkli sebzeler, balık gibi ürünlerin bol tüketilmesi; bu gıdaların takviye edilmesi adına faydalıdır. (3)
 

2021192-EIP108-Dynavit35