Kolajen vücutta en fazla bulunan protein yapıdaki maddedir (1). Vücuttaki toplam protein kütlesinin yaklaşık olarak 3’te 1’i kolajenden meydana gelir (1). Kemik, cilt, kas, tendon ve ligamentler gibi bağ doku elemanları dışında kan damarları, gözün kornea kısmı ve dişlerde de kolajen bulunur (1).

Protein yapıdaki maddeler amino asitlerin bir araya gelmesi ile oluşur. Kolajen proteinini oluşturan amino asitlerin başında glisin ve prolin amino asitleri gelir (1). Bu süreçte aynı zamanda C vitamini de kilit rol oynar. C vitamini cildin normal fonksiyonu için gerekli olan normal kolajen oluşumuna katkıda bulunur (1).

Birçok farklı alt tipi bulunan kolajenin 4 ana tipi vücuttaki kolajen miktarının büyük çoğunluğunu oluşturur (1). Tip 1 kolajen, oldukça sıkı bir şekilde demetlenmiş lifler şeklinde olup vücutta bulunan kolajenin yaklaşık olarak %90’ı tip 1 kolajendir (1). Cilt, kemik, tendon, kıkırdak ve bağ dokunun temel yapı maddesini tip 1 kolajen oluşturur (1). Tip 2 kolajen, tip 1 kolajene göre daha gevşek şekilde bir araya gelmiş liflerden oluşur ve eklemlerdeki elastik kıkırdakların temel yapı maddelerinden biridir (1).

Vücuttaki Kolajen Düzeyini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

İnsan vücudu çocukluk, ergenlik, erişkinlik ve yaşlılık gibi birçok farklı dönemden geçer (3). Bu dönemler sırasında vücutta bir takım değişiklikler meydana gelir (3). Her ne kadar başlangıç aşamasında bu değişiklikler kendisini çok belli etmese de yaşın ilerlemesi ile birlikte vücudun yapı maddelerinde önemli farklılıklar oluşabilir (3).

Yaşlanma ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları vücuttaki kolajen seviyesini etkileyebilir (3). Özellikle erişkinlik döneminden itibaren gıdalar ile alınan besin maddeleri vücudun günlük ihtiyacını tam olarak karşılayamayabilir (3).

Sağlıksız beslenme alışkanlıklarından işlenmiş karbonhidratlardan ve şekerli gıdalardan zengin beslenme vücuttaki kolajenin kendisini onarma mekanizmalarını olumsuz yönde etkileyebilir (1). Tütün kullanımı kolajen üretimini baskılayan zararlı bir alışkanlıktır (1). Bu etkisi nedeniyle, tütün kullanımı yara iyileşmesini geciktirebilir ve cilt kırışıklıklarına yol açabilir (1).

Cilt ve eklemlerin temel yapı taşı olan kolajen proteini, vücudun bu bölümlerinin elastik yapısını koruması için önemlidir (2). Yapılan çeşitli çalışmalarda kolajenin, yaşlanma ile birlikte ciltte meydana gelen değişikliklerdeki rolü araştırılmıştır.(2).Eklemlerdeki kıkırdak yapılarda da bulunan kolajen, eklem yapısında önemlidir(2). Özellikle yaşlanma sonucu vücuttaki kolajen düzeyinin azaldığı bilinmektedir. (2).

 

202189-EIP71-Dynavit Eggshell Membrane5

Referanslar
  1. ‘https://www.healthline.com/nutrition/collagen’
  2. ‘https://www.healthline.com/nutrition/collagen-benefits#_noHeaderPrefixedContent’
  3. ‘http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1809-98232016000100153’
  4. ‘https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18416885/ (sf10)’