Beyin tüm organları kontrol eden, duygu, düşünce ve belleği yöneten temel organdır. Beyin oluşumu ve gelişimi hamileliğin üçüncü haftasında başlar. Gebelik boyunca veya doğum anında meydana gelen bazı etmenler beyne giden oksijen miktarını engelleyerek, bebeğin beyin gelişimini etkileyebilir.

İnsan sinir sistemi doğumdan hemen sonra etkinleşmez. Yeni doğan bebeğin beyni, yetişkin beyninin ¼'ü kadardır. 1 yaşına gelindiğinde beyin hacmi ikiye katlanır. Beyin gelişiminin 3 yaşında %80’i, 5 yaşına ise %90'ı tamamlanır. Hızla büyüyen beyin 7 yaşına gelindiğinde, dünyayla nasıl iletişim kurulduğuna dair sağlam bir temel oluşturur (1). Bu dönemde çocuk kendini çevreleyen bilgilerden derin anlamlar çıkarılabilir.

Yeni doğan bir bebeğin beyninde 100 milyarlarca birbirinden bağımsız nöron (sinir hücresi) bulunur (2). Nöronlar beyinde bulunan ‘’sinaps’’ olarak adlandırılan küçük boşluklarda birbirlerine bağlanırlar. Çevresel etmenler, beslenme, dış uyaranların iyi olması, anne-baba ile yakın etkileşim beyin gelişimini şekillendirir. Nöronların birbirine bağlanmasını sağlar.

Beyin gelişimi, genetik, çevre ve deneyim olmak üzere üç temel faktöre bağlıdır. Genetik, beyin gelişimi için var olan temel şablondur. Beyin gelişiminde genetik rol oynasa da beyni şekillendiren deneyimler, uyaranlara verilen tepkiler ve duygulardır. Anne karnından itibaren etkileşim içinde olduğu çevre, beynin tüm potansiyelinin ortaya çıkmasını destekler. Doğru ve sağlıklı deneyimlerle de beyin gelişimine yardımcı olur.

0-3 yaş arası beyin gelişimi için önemli yıllardır. Bu dönemde beynin değişme ve gelişme kapasitesi en yüksektir. Bu nedenle özellikle erken yaşta doğru yönlendirmeler yapılarak çocuklarda beyin gelişimi sağlanabilir.

Çocukta Beyin Gelişimi İçin Öneriler

1.Beyin gelişimi anne karnında başladığından anne adaylarının sağlığına dikkat etmesi gerekir.
Bu nedenle anne adayları;

  • Doktor kontrolünü aksatmamalı,
  • Hamilelikte gerektiğinde hekim kontrolünde folik asit ve Omega-3 takviyesi kullanmalı,
  • Hamilelik ve emzirme boyunca bebeğin beyin gelişimi doğrudan etkilediğinden sigara ve alkolden uzak durmalıdır.
2.Ninni söyleyin
Kültürümüzün önemli bir parçası olan ninni, çocukları uyutmak için söylenirken aynı zamanda onların zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimine katkıda bulunur. Sesleri tanımlama, kelime ve heceleri keşfetmeyi sağlarken anneyle bağ kurmasına yardımcı olur (3). Çevresel bu uyarılar beynin gelişmesini sağlar.

3.Beslenmenin beyin gelişimine etkisi
Beslenme, nörogelişimsel süreci etkiler. Gebelik ve 0-3 yaş beyin gelişiminin en hızlı olduğu dönemdir. Nöronların oluşumu, sinapsların oluşumu, akson ve dendrit büyümesi gibi önemli biyolojik süreçlerin gerçekleşmesi için özellikle bu dönemde yağ, protein ve karbonhidratların yeterli alınması gerekir (4).

4.Beyin gelişimini etkileyen objelerden uzak durun
Tablet, telefon, televizyon ve bilgisayar gibi teknolojik aletler beyin gelişimini olumsuz etkiler (5).

5.Oyunun gücünden faydalanın
Çocuklarla sürekli iletişim kurmak beyin gelişiminin temel anahtarıdır (6). Çocuğunuzla oluşturacağınız basit ve pratik oyunlardan oluşan ebeveyn-çocuk rutini ile çocuğunuzun iletişim, sosyal becerilerini artırabilir ve beyin gelişimine katkı sağlayabilirsiniz.

6.Anne sütü
Anne sütü, zengin Omega-3 ve Dokosahekzaenoik asit (DHA) içeriği ile beyin gelişimine katkı sağlar. Dokosahekzaenoik asitin anne tarafından alınması fetusun ve emzirilen bebeklerin normal beyin gelişimine katkıda bulunur. Bebek özellikle ilk 6 ay anne sütü ile beslenmeli ve 2 yaşına kadar anne sütüne devam edilmelidir.

7.Beyin gelişimini destekleyen besinler tüketin
  • Yumurta, yüksek protein içeriği ile konsantrasyonu artırır.
  • Yoğurt, beyin aktivitesini artırarak hücre zarı gelişimine yardımcı olur.
  • Ispanak, lahana beyin hücrelerin büyümesini sağlar.
  • Somon, ton balığı, sardalya, Omega-3 içeriği zengin besinlerdir.
  • Ceviz, fındık gibi kuruyemişler, projen, vitamin ve minerallerle dolu beyin dostlarıdır.
  • Yulaf ezmesi hafızayı güçlendirir.
  • Tarçın gibi baharatlar beyin hücrelerininin korunmasına yardımcı olur (8).
 
202173-EIP55-Dynavit Balık Yağı5